„Barbórka” – na Górnym Śląsku
powrótKult św. Barbary występował na Śląsku już w okresie górnictwa rudnego, starszego od węglowego. W dniu 4 grudnia odbywało się zwykle uroczyste mianowanie starszych ładowaczy ( śleprów) na rębaczy, czyli „ pasowanie na majstra”. Okres praktyki i nauki kandydata na rębacza wynosił 2- 7 lat. Lista mających dostąpić zaszczytu „pasowania” ustalona była na długo przed świętem górniczym. Zgłaszał ją sztygar kierownictwu kopalni. W dzień Barbórki wszyscy górnicy ubierali się w paradne stroje, zbierali na placu kopalni i z własną orkiestrą szli do kościoła na mszę.
Świeżo upieczonemu rębaczowi przypinano dodatkowy guzik do kołnierza munduru i opasywano go łatą. Uroczystość kończyła się poczęstunkiem. W uroczystościach barbórkowych nie mogły brać udziału kobiety. Żona górnika nie miała dostępu do miejsca pracy męża. Wierzono, że kobieta zamężna pracująca w kopalni będzie rodzić kalekie dzieci. Dziewczęta pracujące w kopali, po wyjściu za mąż, przerywały pracę.
Obrazek sceniczny prezentowany przez zespół podzielony jest więc wyraźnie na część tzw. Barbórkową i część prezentującą różnorodne tańce i przyśpiewki z regionu Górnego Śląska, przy wykorzystaniu stroju rozbarsko- bytomskiego.
Gornośląski folklor taneczny cechuje wielka różnorodność form tanecznych:
- tańce pojedynczych par ( wirowe, obrotowe, z elementami zabawy, klaśnięcia i przyklęki , naśladowanie rzemieślników itp.),
- tańce zbiorowe o określonym rysunku przestrzennym ( Polonez, Kokotek, Ułan, Lipka, Mietlorz),
- tańce trójkowe ( 1 chłopak, 2 dziewczyny): Błogosławiony, Druciorz i najpopularniejszy Trojak, czyli „Zasiali górale...”.
Czas trwania widowiska to ok. 20 minut.